هر وقت مى خواهيم متوجه شويم كه كسى به ما دروغ مى گويد يا نه، ياد داستان پينوكيو و پدر ژپتو مى افتيم. اما نه فرد مقابل ما پينوكيو است نه شما پدر ژپتو. بنابراين متوجه شدن دروغ و شناختن فرد دروغگو كار ساده اى نيست. مطمئناً اگر داراى چنين قدرتى بوديم مى توانستيم از مزاياى زيادى بهره ببريم.كارشناسان تخمين مى زنند اغلب افراد حداقل يك يا دو بار در روز دروغ مى گويند. اما چرا افراد به گونه هاى مختلف دروغ مى گويند.دكتر «گيل سالتز» روانشناس نيويوركى مى گويد: در سن چهار يا پنج سالگى وقتى كودك شروع به دروغ گفتن مى كند، قصد و نيتى ندارد و آن را از روى بدخواهى انجام نمى دهد، بلكه مى خواهد مورد توجه واقع شود و از قدرت زبان استفاده كند. اما بعداً، دروغ مى گوييم تا به اهداف مورد نظرمان برسيم و از مشكلات دور بمانيم.
گاهى برخى افراد دروغ مى گويند تا از عواطف و احساسات ديگران محافظت كنند و اسم اين دروغ ها را «دروغ هاى مصلحتى» (دروغ هاى سفيد) مى گذارند، اما گاهى يواش يواش اين دروغ گفتن، تبديل به يك بيمارى مى شود و فرد به آن عادت مى كند و احساس مى كند مجبور است دروغ بگويد آن هم بدون هيچ علتى.خب، با وجود اين افراد دروغگو در كنارمان دانستن علائمى درباره فردى كه ممكن است به شما دروغ بگويد لازم و ضرورى است. سعى كنيد دروغ نگوييد. اغلب ما سر مسائل كوچك و بى اهميت هم دروغ مى گوييم. حتى شده دروغ هاى مصلحتى كوچك. ولى از همين الان تصميم بگيريد اين عادت را ترك كنيد. در اينجا به هفت علامت اشاره شده است كه اگر هر كدام از آنها را مشاهده كرديد، بدانيد فرد مقابلتان به شما دروغ مى گويد.

۱) نگاه نكردن به طور مستقيم در چشم، برقرار نكردن ارتباط چشمى : به طور كلى اگر شخصى به شما دروغ بگويد اصلاً به چشمان شما نگاه نخواهد كرد، حداقل در قسمت هاى اصلى مكالماتش. به طور طبيعى وقتى افراد با هم صحبت مى كنند، حداقل در حين نيمى از مكالمه خود به چشمان فرد مقابل نگاه مى كنند.
اگر خلاف اين باشد و فرد مورد نظر نگاه كمترى به چشمان شما بكند، شما مى توانيد به او مشكوك شويد. البته در اينجا لازم است يك اخطار نيز به شما بدهيم، برخى از افراد تبحر خاصى در دروغ گفتن دارند و حتى زمانى هم كه دروغ مى گويند به راحتى و طبيعى در چشمان شما نگاه خواهند كرد و وانمود مى كنند كه راست مى گويند و شما ممكن است متوجه دروغ گفتن آنها نشويد.
۲) تغيير صدا: تغيير مداوم تن و آهنگ صدا يا مكث زياد در حين صحبت كردن مثل اوم، لوم و صاف كردن گلو هم مى تواند نشان دهنده دروغ باشد.
۳) به كار بردن غيرطبيعى حركات دست و بدن اگر يك فرد در حين گفت وگو پاهاى خود را خيلى تكان بدهد، شانه هايش را بالا بيندازد، حركات دستش زياد و غيرطبيعى باشد، صورتش را از شما برگرداند يا براى لمس كردن چانه يا بينى اش دستانش را جلوى صورتش قرار دهد، مى توانيد به او مشكوك شويد. به عبارت ديگر اگر حركات عصبى ازش سر بزند و احساس ناراحتى كند، بدين معناست كه احتمالاً به شما دروغ مى گويد. علاوه بر اين به رنگ صورت، گونه ها و پريدن چشم فرد در حين صحبت كردن نيز توجه كنيد.ممكن است سرخ يا كبود شود يا پلك يكى از چشمانش زيادى بپرد.
۴) چيزى كه به نظر مشكوك برسد: ممكن است فرد ناطق، صحبت هايى بكند يا از اخبارى استفاده كند كه با يكديگر متناقض باشد يا به نظر منطقى و درست نرسد. اينها معمولاً بخشى از دروغ هستند.
۵) حالت تدافعى بيش از حد: اغلب فردى كه دروغ مى گويد حالت تدافعى بيش از حد به خود مى گيرد. او از پاسخ دادن به هر سؤالى پرهيز مى كند و حتى شما را به دروغ گفتن متهم مى كند و اين بدين معناست كه قصد دارد چيزى را از شما مخفى كند.
۶) عوض كردن موضوع مورد بحث: اگر فردى در حال دروغ گفتن به شما باشد و شما موضوع مورد بحث را ناگهان تغيير دهيد، اما بلافاصله از شما پيروى و به راحتى بحث جديد را دنبال خواهد كرد، زيرا اگر فردى حقيقت را بگويد، با وجود اين كه شما موضوع را عوض كرديد، حداقل از شما خواهد پرسيد كه چرا موضوع بحث عوض شد و خواهان ادامه بحث در مورد موضوع سابق خواهد بود.
۷) شوخ طبعى يا استفاده از سخنان طعنه آميز: فرد مقصر و خطاكار معمولاً سعى مى كند با استفاده از شوخ طبعى و سخنان طعنه آميز يا بامزه موضوع مورد بحث را تغيير دهد.البته اين موضوع را نيز به خاطر داشته باشيد كه رفتار هيچ كس الزاماً نمى تواند به شما بگويد كه راست يا دروغ مى گويد. معمولاً بايد به غريزه خود اعتماد كنيد و اگر مطمئن نيستيد كه فردى به شما دروغ مى گويد يا نه به شواهدى كه از قبل داريد براى ثابت كردن اتهام خود رجوع كنيد و بهترين راه براى گرفتن مچ فرد «دروغگو» در عمل و هنگام مشاهده رفتار و حركاتش است. وقتى مشاهده كرديد رفتار و حركات فرد سخنگو ناگهان تغيير كرد، بدانيد كه دروغ گفته شد و تمام شد.