تولد نوزاد نارس و زودرس، يكي از معماهايي است كه هنوز پاسخ آن به‌طور كامل داده نشده؛

معمايي كه نوعي كابوس براي مادران باردار هم هست، اين كه آيا رنجي كه اين چند ماهه متحمل شده‌اند، به ثمر مي‌نشيند، يا بايد شاهد تولد نوزادي باشند كه هنوز وزن كافي ندارد و آمادگي ريه‌هايش براي نفس كشيدن در اين دنيا كامل نشده است؟

هر روز اخبار تازه‌اي از تلاش محققان براي گشودن راز اين معما منتشر مي‌شود و يكي از آنها، نشان‌دهنده رابطه بين چربي‌هاي مضر خون مادر و زايمان زودرس او است.

جرقه ايده اصلي اين پژوهش وقتي در ذهن محققان دانشگاه پيتسبورگ در پنسيلوانياي آمريكا زده شد كه چندي پيش گزارشي منتشر شد مبني بر اين كه «مادراني كه زايمان زودرس دارند، بيشتر به بيماري‌هاي قلبي دچار مي‌شوند و احتمال مرگ آنها  بر اثر  اين بيماري‌ها بيشتر است.»

محققان اين طور حساب كردند كه ممكن است يك عامل مشترك در اين خانم‌ها وجود داشته كه هم آنها را مستعد بيماري‌هاي قلبي كرده و هم مستعد زايمان زودرس.

بنابراين سعي كردند ميزان تأثير عوامل شناخته‌شده بيماري‌هاي قلبي را روي زايمان زودرس بررسي كنند.

براي بررسي اين تأثير، محققان 300 نفر از زنان باردار را انتخاب كردند و ميزان كلسترول و تري‌گليسريد خون آنها را طي زمان بارداري اندازه‌گيري كردند. همچنين نوعي پروتئين را در خون آنها اندازه گرفتند، موسوم به پروتئين واكنشيc ه ( CCRP).

اين پروتئين نشانگر وجود حالت التهابي در انسان است و در افراد مستعد بيماري‌هاي قلبي بالاست و همچنين به‌طور طبيعي در زمان بارداري بالا مي‌رود.

تحليل اطلاعات به دست‌آمده نشان داد زناني كه قبل از هفته 21 بارداري، دچار چربي بالا در خون‌شان بودند، 2 برابر بيشتر از زنان با چربي متعادل، دچار زايمان زودرس شدند، يعني نوزادشان در سن 34 تا 37 هفتگي به دنيا آمد.

مچنين آنهايي كه CRP بالاتر از ساير زنان باردار داشتند، 3 برابر بيشتر احتمال داشت كه نوزاد نارس به دنيا بياورند. نكته قابل‌تامل اين كه زناني كه هر 2 عامل چربي خون و CRP آنها مشكل داشت، 6 برابر بيشتر از ساير زنان احتمال داشت كه نوزادشان زودتر از 34 هفتگي به دنيا بيايد.

هنوز اين گروه تحقيقاتي توجيه مناسبي براي رابطه بين چربي خون و حالت التهابي با زايمان زودرس ندارند؛ حدس آنها اين است كه شايد وجود اين اختلالات، باعث شود جفت نتواند به‌طور كامل تشكيل شود و همين موجب جداشدگي‌ها يا خون‌ريزي‌هاي كوچك در آن شده و فرايند زايمان را جلو بيندازد.

اين محققان در گزارش نتايج مطالعه‌شان، در شماره اول دسامبر نشريه «اپيدميولوژي آمريكا» استفاده درماني از اين اطلاعات را به انجام مطالعات تكميلي موكول كرده‌اند؛مطالعاتي كه نشان دهد آيا اين زنان قبل از بارداري هم دچار CRP و چربي خون بالا بوده‌اند يا نه.

آنها مي‌گويند هنوز زود است كه بخواهيم كنترل چربي خون را به‌عنوان راهي براي پيشگيري از زايمان زودرس توصيه كنيم.

اين در حالي است كه مطالعات پيشين نشان داده بود زناني كه اضافه‌وزن دارند يا چاق هستند، بيشتر از ساير زنان در معرض سقط جنين هستند. بنابراين بهتر است از روي احتياط هم كه شده، زنان قبل از بارداري وزن خود را به حد متعادل برسانند و در هنگام بارداري هم با رعايت پرهيز غذايي لازم و نيز ورزش كردن، از اضافه‌وزن بيش از حد مجاز و طبيعي خود جلوگيري كنند.