چرا تغذيه با شير مادر در سال دوم زندگي يك ضرورت است؟

زيرا:

• هنوز منبع مهم دريافت پروتئين، چربي كلسيم و ويتامين ها براي كودك است.
• تاحدود 3/1 انرژي و مواد غذايي مورد نياز او را تامين مي كند.
• چون در اين سن، كودك نوپا بسيار پر تحرك و فعال است و با دست زدن به همه جا و همه چيز خود را بسهولت در معرض آلودگي ها و در نتيجه بيماري ها قرار مي دهد مواد ايمني بخش موجود در شير مادر نقش حفاظتي بسيار مهمي براي كودك ايفا مي كند و وي را تا حدود بسيار زيادي از ابتلا به اسهال، عفونت دستگاه تنفسي، عفونت گوش، عفونت دستگاه ادراري و امثال آن محافظت مي نمايد. اين حفاظت در مقابل بيماري هاي غير عفوني نظير آسم، آلرژي، ديابت نوجواني و بعضي از سرطان هاي دوران كودكي نيز وجود دارد.
• نيازهاي عاطفي و رواني كودك را كه براي رشد و تكاملش بسيار ضروري هستند تامين مي نمايد.
• نقش بسيار ارزنده تغذيه با شير مادر در امر تكامل عصبي و رواني كودك كه در سال اول زندگي آغاز شده بود با تداوم تغذيه با شير مادر درسال دوم زندگي استمرار پيدا مي كند.
• اغلب كودكان در ايام بيماري به ويژه در جريان اسهال، استفراغ و تب كم اشتها هستند ولي معمولا اشتهايشان نسبت به تغذيه با شير مادر حفظ شده و يا حتي بيشتر مي شود لذا اين منبع مهم آب و غذا در ايام بيماري از شدت كاهش وزن آنان مي كاهد و به بهبودشان كمك مي كند.
• از نظر اقتصادي چون با كاهش دفعات بيماري هاي مختلف همراه است اثر قابل توجهي در بهبود شرايط اقتصادي خانواده دارد.
• در پيشگيري از بارداري ناخواسته مادر هنوز هم نقش قابل توجهي ايفا مي نمايد.

چه زمان بايد كودك را از شير گرفت؟

زمان از شير گرفتن در كشورهاي مختلف، متفاوت است و نظرات متنوعي در اين زمينه وجود دارد. شيرمادر تا 7 ماهگي اثرات ثابت شده در پيشگيري از ابتلا به بسياري از بيماريها در مادر و كودك دارد. انجمن متخصصين پزشكي اطفال در آمريكا شيردهي تا يك سال را ضروري مي داند و سازمان جهاني بهداشت تداوم شيردهي تا پايان دو سالگي كودك را قويا توصيه مي كند. آخرين اطلاعات و توصيه ها سنين 2 تا 4 سالگي را پيشنهاد مي كنند. با اين حال تصميم در مورد از شير گرفتن بستگي به شرايط جسمي- رواني مادر و كودك و ويژگي هاي خانواده دارد.

چگونه بايد كودك را از شير گرفت؟

بهترين روش براي از شير گرفتن روش تدريجي است كه همراه با عشق و علاقه بوده و هم براي مادر و هم براي كودك بسيار راحت تر است و بدون مشكل و در طي چند ماه اتفاق مي افتد. بنابراين بعد از 2 سال كامل كه كودك از شير مادر بهره مند شده و در روز 5 وعده غذا (سه وعده غذاي اصلي و 2 ميان وعده) مي خورد و مايعات را هم با ليوان مي نوشد مي توان يك تا دو وعده شير پاستوريزه يا آب ميوه را جايگزين شير مادر نمود. در اين زمان نقش مادر آن است كه خود پيشنهاد شير دادن نكند و اگر زماني هم كودك تمايل به شير خوردن داشت از او دريغ ننمايد، به ويژه وقتي كودك بيمار باشد كه فقط اشتها به خوردن شير دارد و غذاي ديگري را تحمل نمي كند.

در اين روش چون از شير گرفتن آرام آرام است مشكلات عصبي، رواني و تغييرات هورموني مادر كه در يكباره از شير گرفتن اتفاق مي افتد بوجود نمي آيد و كودك نيز دچار ضربه رواني نمي شود. به اين ترتيب كودك كم كم علاقه به شير خوردن را از دست مي دهد و ممكن است خودش يكباره آن را كنار بگذارد.

انجام چه كارهايي مي تواند از شير گرفتن را براي مادر و كودك آسانتر كند؟

پيشنهاد مي شود مادران عزيز از توصيه هاي زير كه فقط به عنوان يك راهنما است، استفاده كنند. ممكن است بتوانيد با استفاده از اين راهنما، مورد جديدي را ابداع كنيد كه براي موقعيت زندگي و رابطه شما با فرزندتان كارآمدتر باشد. نكته مهم اين است كه در اين فرآيند كودك و مادر نبايد آسيب ببينند.

• به كودك، قبل از خواب و صبح هنگام بيدار شدن شير خودتان را بدهيد.
• بتدريج وعده هاي شير قبل و بعد از ظهر را كم كنيد يعني فاصله شير دادن ها را بيشتر نمائيد تا خودبخود يك وعده شيردهي حذف شود.
• برنامه هميشگي روزانه را عوض كنيد مثلا اگر او را از مهد كودك برمي داريد به جاي اينكه به منزل بيائيد به فروشگاه يا پارك برويد تا سرگرم شود و هوس شير خوردن نكند.
• سرگرمي هاي جديد برايش پيدا كنيد.
• زمان شير خوردن او را پيش بيني كنيد و چيزي در دسترس داشته باشيد؛ مثلا يك ميان وعده يا يك نوشيدني مورد علاقه او را به همراه داشته باشيد.
• اگر در صندلي يا محل مخصوصي به كودك شير مي داديد از اين محل استفاده نكنيد تا كودك به ياد شير خوردن نيفتد و تقاضاي شير نكند.
• اجازه ندهيد كودك شما را بدون لباس ببيند و هوس شيرخوردن كن.
• در صورت امكان از ساير افراد خانواده كمك بگيريد و هنگامي كه مي خواهيد وعده صبح شير دادن را قطع كنيد سعي كنيد زودتر از او از خواب بيدار شويد تا هنگام بيدار شدن او، همسرتان يا يكي ديگر از افراد آشناي خانواده در كنارش باشد.
• و بالاخره وعده هاي شير خوردن در ساعات شب را به ترتيب يك شب در ميان و دو شب درميان و ... كنيد تا خود كودك ديگر تقاضاي شير نكند.

بعد از قطع شير دهي، چه تغييراتي بوجود مي آيد و وظيفه مادر چيست؟

• دانه هاي چربي روي پستان بتدريج كم مي شوند.
• مقداري از آب بدن دفع مي شود كه خود سبب كاهش وزن مادر مي گردد.
• ممكن است ترشح شير تا چند ماه وجود داشته باشد كه شبيه كلستروم بوده، بعد غليظ تر شده و بالاخره قطع مي شود.
• مادر بايد دريافت كالري روزانه خود را كمتر كند. تا بتواند چربي هاي ذخيره شده را از دست بدهد.
• براي جلوگيري از شل شدن و افتادگي پستان ها مادر بايد ورزش كند به ويژه حركات ورزشي كه در هنگام شنا كردن انجام مي شود.
• قطع شير دادن به عنوان قطع ارتباط عاطفي تلقي نمي شود بلكه در مواقعي كه كودك نياز به آغوش گرفتن دارد، يا خسته و افسرده است يا درد دارد مادر بايد او را با مهرباني در آغوش گرفته و آرام كند و عشق و علاقه خود را اين بار نه از طريق شير دادن بلكه از طريق نوازش و محبت جسمي و كلامي به او هديه نمايد.
  

  ---

  
  :. سلام پسر من 20 ماه دارد كه طرف صبح مهد كودك هست وقتي از مهد ميارمش خانه تا4ساعت بعد فقط شير ميخور ه و شب تا صبح هم شير ميخوره و وقتي شير بهش ندم گريه ميكنه خودم به علت كم خوابي افسردگي گرفتم ولي خداكمكم كنه از شير بگيرمش لطفا من راهنمايي كنيد چكار بايد بكنم
  با تشكر از سيت شما
  
   مامان زينب

  ---

  :. سلام به همه مادران عزيز
  من نيز دختري 2.2 ساله دارم كه به تازگي از شير گرفتمش اما به روش تدريجي كه تقريبا يك هفته قبل ميزان شير روزانه راكم كردم و بيشتر شب شير ميدادم و بعد شب ها را نيز قطع كردم دو شب بدخواب شد ولي خيلي بيشتر اورا در آغوش ميگرفتم و بيشتر قربان صدقش رفتم الحمدلله خيلي خوب كنار امد .اميدوارم شما هم موفق باشيد
   فيروزه

  ---

  :. دختر من آخر ماه دوساله ميشود و من منتظر هستم كه اين دو هفته به سرعت طي شود تا من او را از شير بگيرم چون ديگر خشته شدم و او هم هر روزي كه ميگذرد وابسته تر ميشود و هر وقت كه به او اجازه شير خوردن نمي دهم آنقدر گريه ميكند كه من دلم به رحم ميآيد و به او شير ميدهم مادرم برايم از دارو گياهي صبر زرد گرفته تا استفاده كنم دعا كنيد تا راحت از شير گرفته شود
  من هميشه فكر ميكردم دختر من است كه شبها بيدار ميشود تا شير بخورد و خواب خوش را از من گرفت ولي با خواندناين مطالب متوجه شدم كه تنها نيستم و خيلي از مادرها گرفتار اين مسئله هستند اميدوارم همه مادرها سالم باشند و بچه هاي سالمي تربيت كنند.
   راهله

  ---

  :. باسلام ،فردا جشن تولد نازدونه كوچولوي من محمدياسينه .تولدش رو به خودم تبريك ميگم واز خداي مهربون ممنونم كه اونو به من هديه داده،از مقاله خوبتون ممنونم اما مشكلي كه من دارم اينه كه پسرك گلم از اولي كه به دنيا اومد شير خودمو نخورد وهرچي من و خانوادم ، پزشكان و مراقبين بهداشت سعي كردند نشد كه نشد. وبالاخره شير خشك مصرف كرد .اما نميدونم چطوري بايد از شير جداش كنم.چون به شيشه هاي شيرش خيلي وابسته است.خوش به حال مامانايي كه شير خودشون رو به ني ني كوچولوهاشون ميدن.
   نسرين

  ---

  :. سلام پسر من هم خيلي به شير وابسته است .غذا تقريبا خوب ميخوره اما شير پاستوريزه شايد ماهي يه نصف استكان بخوره .روزي 1 يا 2 كاسه بهش قرني ميدم .آخه احساس ميكنم اصلا شير خوبي ندارم الان 17 ماهش .بيخوابيخودم يه طرف .لجبازي ..غر غر هاش .. با ادا و اطوار غذا دادن بهش حسابي كلافم كرده.خيلي خسته ام اما دلم نمياد از شير بگيرمش يا 2 يا 3 ساعت مهد ببرم همينطوري موندم تا ببمينم چي پيش مياد فكر كنم منم تا 2 بايد شير بدم. البته با روش آروم گرفتن از شير مخالفم چون اين وروجكها وقتي گير بدن با هيچي هواسشون پرت نميشه .اينجاس كه بايد گفت اي ول قديميها
   مامان شايگان

  ---

  :. سلام به شما.
  دختر من 21 ماهه است.از لحاظ شير خوردن به من خيلي وابسته است.شب 3 بار بيدار ميشود و شير ميخورد.ظهر يا عصر يا هر وقت كه مي خواهد بخوابد ،بدون شير خوردن خوابش نمي برد ، حتي اگر سير باشد.(من براي از شير گرفتن او خيلي نگرانم ،لطفا من را راهنمايي كنيد.)آيا درست است قبل از شير گرفتن اتاق او را جدا كنم؟
   مامان آناهيتا

  ---

  :. سلام .من دخترم از لحاظ عاطفي طوري به من وابسته است كه روز اولي كه به سر كار رفتم ،غش كرد و سه روز در بيمارستان بستري شد. نظر دكتر:(شوك عاطفي) .الان 15 ماهه است و خدا رو شكر از لحاظ غذايي خوبه و مشكلي ندارم .چون خيلي تقاضاي شير خوردن ميكنه و واقعا خسته شدم .ميخوام از شير برش دارم. اگه نظري در مورد اين نوع بچه ها دارين بهم بگين تا منم راحت شم.
   سميرا

  ---

  :. salam man pesaram ro dar 15 mahegi az shire khodam joda kardam va inke khoda ro shokr kheily rahat joda shod .mikhastam begam ke daroye ham baraye khoshk kardan shir hast ke bache bad az mak zadan mibinad ke madar shiri nadarad be hamin dalil dige shir nemikhore albate man dar kharej az keshvar hastam va nemidonam dar iran vojod dare ya na? be omide movafaghiyate hame madaran dar tarbiate bachehaye goleshon
   sara

  ---

  :. سلام.پسره من 14ماهه هست وميخوام ازشير بگيرمش.به توصيه خيلي از اقوام دارويي رو از عطاري گرفتم كه تلخ هست وتلخيش براي كودك بي ضرره.اسمش داروي صبر هست كه بايد با اب قاطي كني وروي سينه بمالي.براي من خيلي جواب داده.بعد از14ماه يه خواب راحت ميكنم.واقعا قديمي ها كارشون درست تربود.اميدوارم شما هم به راحتي بتونين كوچولوهاتونو از شيربگيريد.
   نداجيگر

  ---

  :. زمان از شيرگرفتن بچه ها متفاوت مي باشد. مثلا دختر 20ماهه من بعد از مدتي ميك زدن ميگه " مامان اين ديگه شير نداره برو شير بريز توش" فكر مي كنم وقتشه كه از شير بگيرمش ولي خودم شير دادن رو دوست دارم و وقتي كودكم شير مي خورد احساس آرامش مي كنم.
   ليلا

  ---

  :. من يك پسر 19 ماهه دارم كه با شير خودم تغذيه مي شود وقتي 13 ماهه بود به سختي بيمار شد و بيمارستان بستري شد و اصلا غذا نمي خورد وفقط شير مي خورد خيلي اذيت شد و تنها وقتي كه آرامش داشت موقع شير خوردن بود و من آن وقت به ازرش شير مادر پي بردم و خيلي خوشحال بودم كه وجودم باعث آرامش كودكم ميشد.
   منيره

  ---

  :. فرزند من 14 ماه دارد و از شيرمن تغذيه مي كند ، من هم كارمند هستم و خيلي شرايط سختي دارم هم شغل پرمسئوليت و هم كارخانه و ازهمه بدتر بيخوابي چون وقتي به خانه برمي گردم فرزندم از خواب بيدار شده واجازه نمي دهد به راحتي لباسهايم را عوض كنم چه برسد به 5 دقيقه خواب يا استراحت و تازه شروع كار دوم است و آشپزي و نظافت و بچه داري و شوهرداري كه البته اين روز ها وقت به همسربيچاره ام نمي رسد خلاصه اين كه خيلي خيلي سخت است ولي شيردادن به بچه جزو لذت بخش ترين كارهاي دنيا است كه بعدها مي فهميم وبگويم كه هرچه ماسختي مي كشيم فرزندمان بيشتر ميكشد ولي مادر شدن به تمام سختيها و بي خوابي ها مي ارزد. ما مادران سلامت باشيم و شاد در كنار فرزندان دلبندمان
   نوروزي

  ---

  :. كودك من سه هفته ديگر دو سالگي اش راجشن ميگيرد و من چند روز است يكي از سينه هايم را با چسب قرمز باند پيچي كرده ام آخر مي گويند اينطوري بهتر است فعلا اوخيلي راحت پذيرفته كه فقط از يك سنه شير بخورد.
   فاطمه

  ---

  :. من هم گرفتار جداكردن كودكم از خودم هستم براي من دعا كنيد.
   شايان

  ---

  :. سلام
  من هم كارمندم. صبح از ساعت 6.5 تا عصر ساعت 5 پيش فرزندم نيستم. دخترم 20ماهه هست و از شير خودم تغذيه مي كند. تا 9 ماهگي شيرم را در اداره مي دوشيدم و براي فردايش مي گذاشتم. اما حالا ديگر شيرم را نمي دوشم و بعد از اينكه به خانه برگشتم به فرزندم مي دهم تا بخورد.
  من در مقاله اي خواندم كه شير مادر تا زمانيكه در سينه مادر است خراب نمي شود...يعني در طول مدت صبح تا عصر فاسد نمي شود. چون شير مادر از نظر بيولوژيكي پويا ست ...پس شيرتان را دور نريزيد...حيف است...شير مادر شيره وجودي يك انسان است...به نظر من مقدس است...ترا خدا دورش نريزيد...
  من هم وقتي از اداره به خونه مي رم دخترم مدام بهم چسيبده...شبها هم كه جاي خودش بعضي وقتها حسرت دو ساعت خواب مداوم بر دلم مي مونه...بخدا يه وقتهايي اونقدر يك طرفه خوابم برده كه وقتي بلند شدم تمام بدنم خشك شده بود...اما ...اما ...خدا را شكر....شكر بخاطر اين لطفي كه به ما كرده و ما را لايق اين دونسته تا شير داشته باشيم و بتونيم فرزندانمون را از شير خودمون تغذيه كنيم..به نظر من اين جزو الطاف خداست...
  من در موقع بارداري سه چيز را صميمانه از خدا خواستم
  يكي اينكه طبيعي زايمان كنم - دومي اينكه شير داشته باشم تا فرزندم از شير خودم تغذيه كنه...سومي هم ...
  مورد اول و دوم خدا را شكر اجابت شد...حالا مونده مورد سوم كه اميدوارم اون هم اجابت بشه...
  
  آمين يا رب العالمين
  
  راستي بچه ها ...وقتي از شير دادن خسته شديد ياد اين بيافتيد كه اين امر فقط فقط تا چند مدت نصيبتون مي شه...پس بهتره بجاي شكوه خدا را شكر كنيم كه ما و فرزندانمون را از اين نعمت محروم نكرده.
  باي
  افرا
   بدون نام

  ---

  :. بچه 22 ماهه منهم خيلي به شير وابسته است اگرچه از ساعت 7 صبح لغايت 4 بعدازظهر سركارهستم ولي بعدازظهرها و روزهاي تعطيل دمار از روزگارم در مي آورد حالا تصميم گرفتم كه اگر بشود كم كم شيرم را از او بگيرم زيرا شبها خوابش خراب شده و نه او خوب مي خوابد نه من برايم دعا كنيد به اميد اينكه هيچ مادري مشكل خاصي در مورد فرزندش نداشته باشد .
   مسيحا

  ---

  :. مقاله شما را درمورد ازشيرگرفتن كودك خواندم .من چند روزي است فرزند خودرا از شيرگرفتم . البته كودك من جزء آن دسته از بچه هاي بدغذا ميباشد كه اگر او را رهاكنيم فقط شيرمادر ميخورد . او درماه 22 تولدش ميباشد . بنا به چند دليل اورا قبل از اتمام 2 سالگي از شيرگرفتم : 1- اتمام دوسالگي او مصادف با گرماي تابستان ميباشد و چون دراين ايام روزها نيز بلند ميباشد لذا شرايط سخترميشد.2- من شاغل ميباشم وفرزندم از6 صبح تا ساعت 17 نمي توانست ازشير من استفاده كند وبعداز اين همه ساعت وماندن شيردرسينه بنظر چيز مناسبي براي خوردن نبود. مضافا به اينكه من خود نيز وقتي از اداره برمي گشتم سينه هايم را كاملا شسته و مقداري از شير آن را نيز مي دوشيدم ولي با همه اين اوصاف مانند يك شير مانده بود.3- همانطور كه قبلا نيز گفتم اوبسيار بدغذا وبد ادا مي باشد . البته مي خواستم بگويم در مورد تدريجي گرفتن شير از كودك حداقل در مورد كودك من خيلي جواب نمي دهد. وبا اكثر مادراني كه دراين زمينه صحبت نمودم همه به يكباره كودك خود را ازشير گرفتن .كودك من وقتي هوس شيرخوردن مي كند ديگر هيچ چيز جالب و سرگرم كننده اي جلودار او نيست و مضافا به اينكه درطول شب چند با ر براي خوردن شيرازخواب بيدار ميشد و همين امرباعث بدخوابي و بي نظمي در خوابش شده بود. درهرصورت از مقاله بسيار خوبتان تشكر ميكنم.
   سبرينا