MRI وسیله تشخیصی است که برای شناسایی جراحات و ناهنجاری‌های درون بدن به کار می‌رود

در این شیوه تصویربرداری از میدان‌های مغناطیسی قوی استفاده می‌شود.
[ام ‌آر ‌آی چگونه کار می‌کند؟] در اغلب افراد می‌توان از MRI برای تشخیص بیماری‌ها استفاده کرد. [ام آر آی برای همه نیست]

برای  آماده شدن برای انجام MRI این نکات را رعایت کنید:

کولونوسکوپی برای شناسایی سرطان روده بزرگ (کولون) و سایر مشکلات بالقوه آن به کار می‌رود.
این عمل شامل استفاده از یک لوله بلند و انعطاف‌پذیر با یک دوربین کوچک بر سر آن است که تصاویری از داخل روده بزرگ می‌گیرد.
پیش از انجام کولونوسکوپی برای آنکه این عمل نتایج دقیقی داشته باشد، باید نکاتی را رعایت کنید.  از جمله  به این موارد توجه کنید:

غدد هيپوتالاموس و هيپوفيز در مغز، با كنترل عملكرد تخمدان، سطح هورمونهاي جنسي زنان را تنظيم مي‌نمايند.
- با توجه به شيوع بالاي نازايي در زوجهاي سراسر جهان، يكي از آزمايشهاي اوليه در بررسي نازايي، سنجش هورمونهاي جنسي زنانه است.
- مقادير غيرطبيعي هورمونهاي جنسي بطور شايع ديده مي شود و لزوماً به معني نازا بودن نمي‌باشد.

در اين روش، همانند ساير روشهاي عكسبرداري با اشعه X ، تصويري از داخل بافت پستان بدست مي‌آيد. با كمك ماموگرافي، پزشك معالج از وجود توده‌ها و بيماريهاي خوش‌خيم يا بدخيم (سرطاني) پستان مطلع مي‌گردد. توصيه مي‌گردد همه زنان بالاي ۴۰ سال، سالانه جهت انجام معاينه پستان و ماموگرافي، به پزشك خود مراجعه نمايند. زيرا انجام معاينه و ماموگرافي، در تشخيص زودرس و به موقع بيماريهاي بدخيم پستان (كه ازجمله شايعترين سرطانها در خانمها مي‌باشند) بسيار كمك‌كننده است و درمان مناسب آن را امكان‌پذير مي‌سازد. ميزان تشعشع در ماموگرافي، بسيار كم است و انجام آن، بدون خطر است. با اين حال، خانمهاي باردار، بايد راديولوژيست را مطلع نمايند تا جهت انجام ماموگرافي، از پوششهاي محافظ ويژه استفاده گردد.

لاپاروسكوپي، اقدامي تشخيصي است كه طي آن، پزشك با عبور دادن لوله‌اي به داخل شكم، محتويات شكم را مشاهده و بررسي مي‌كند، از مايعات و ترشحات فضاي شكم نمونه‌ برمي‌دارد، از ضايعات بيوپسي برمي‌دارد و حتي انواعي از جراحي را انجام مي‌دهد. لوله لاپاروسكوپي، لوله‌اي است كه از طريق دوربيني كه در رأس آن قرار داده شده، امكان مشاهده محتويات شكم را فراهم مي‌آورد. اين لوله حدود cm ۱ قطر و cm ۶۰ طول دارد و از طريق ايجاد برشي كوچك در سطح شكم، به داخل شكم فرستاده مي‌شود. همچنين مي‌توان وسايل كوچك جراحي را نيز از اين طريق وارد فضاي شكم كرد و بيوپسي برداشت يا اعمال كوچك جراحي انجام داد.

- احتمالاً پزشك از شما خواهد خواست كه تا ۱۲ ساعت پيش از انجام آزمايش، از خوردن و آشاميدن پرهيز كنيد تا معده، خالي و قابل مشاهده باشد.
- جهت تسهيل انجام آزمايش و راحتي شما، احتمالاً پزشك از يك آرامبخش ملايم استفاده خواهد كرد.
- يك ماده بي‌حس كننده موضعي، به داخل دهان و حلقتان اسپري خواهد شد. اين كار ممكن است باعث ايجاد سرفه يا به ظاهر احساس خفگي شود ولي هيچگونه خطري برايتان ايجاد نخواهد كرد....

برخلاف اكثر آزمايشهاي خوني، كه نمونه خون از سياهرگها گرفته مي‌شود، نمونه اين آزمايش از خون سرخرگي بدست مي‌آيد. در اين آزمايش، اكسيژني كه در خون، از ريه‌ها به بافتهاي بدن حمل مي‌گردد، همچنين دي‌اكسيد كربني كه از سلولهاي بدن توليد شده و توسط خون به ريه‌ها، كليه‌ها و كبد منتقل مي‌گردد، اندازه‌گيري مي‌شود. همچنين، عوامل ديگري نظير ميزان اسيديته خون نيز محاسبه مي‌شود. بهمين دليل از اين آزمايش، معمولاً جهت سنجش كفايت اكسيژن‌رساني و عملكرد مطلوب ريه‌ها و كليه‌ها و سيستم متابوليسم بدن در بيماران بستري در بيمارستان استفاده مي‌شود. انجام اين آزمايش، ساده است، نتيجه آن، فوراً حاضر مي‌گردد و كاربرد زيادي نيز در موارد اورژانس دارد.

در اين آزمون، با كمك قرار دادن لوله‌اي در داخل روده، ساختار آن بررسي مي‌گردد. بدين ترتيب، پزشك مي‌تواند درون راست روده و روده بزرگ را مشاهده نمايد. همچنين مي‌تواند از ضايعات و نواحي مشكوك، نمونه‌برداري كند و يا جراحيهاي كوچكي انجام دهد. با كمك كولونوسكوپي مي‌توان ضايعات را مشاهده كرد و اعمال جراحي انجام داد اما در گذشته تنها عمل جراحي صورت مي‌گرفت....

اشعه X، نوعي پرتو الكترومغناطيس است كه قابليت عبور از بافتهاي مختلف بدن را – به ميزانهاي متفاوت – دارد. بعنوان مثال، از بافت ريه به آساني و از بافت استخوان به دشواري عبور مي‌كند. با وارد شدن اشعه X از يك طرف و ثبت اشعه عبور كرده از طرف ديگر بدن يا اعضاي بدن، مي‌توان تصويري از محتواي اعضا بدست آورد. همچنين در انواعي از عكسبرداري با اشعه X، همانند آنژيوگرافي و عكسهاي سريال لوله گوارش، با كمك عكسهاي متوالي و متعدد، اطلاعاتي از ساختار و عملكرد برخي آنها بدست مي‌آيد و با كمك تزريق مواد حاجب، بررسي اين اعضا با سهولت و دقت بيشتري ميسر مي‌گردد. استفاده از اشعه X در ...

شمارش كامل سلولهاي خون، آزمايشي كلي و ساده است كه از بسياري حالات سلامت و بيماري‌ها تأثير مي‌پذيرد و به همين دليل، نمايانگر نسبتاً خوبي از وضع كلي سلامت بدن است. در اين آزمايش تعداد سلولهاي مختلف خوني شمارش مي‌شوند....

در اين روش تصويربرداري، امواج فراصوت، از طريق وسيله‌اي در دست پزشك يا راديولوژيست، به بدن بيمار فرستاده مي‌شود و بازتاب اين امواج از بدن،‌ بصورت تصاويري مقطعي نمايان مي‌گردد. با توجه به اينكه امواج فراصوتي براي انسان ضرر ندارد، از اين روش به ويژه در بررسي سلامت جنين در دوران بارداري استفاده مي‌شود ولي ساير انسانها هم ممكن است به دلايل مختلف نياز به سونوگرافي پيدا كنند. بعنوان مثال در بررسي پستانهاي خانمهاي جوان، بهتر از ماموگرافي عمل مي‌كند. همچنين در بررسي پروستات، كليه‌ها، كبد و مجاري صفراوي، همچنين دريچه‌هاي قلب، روش مناسبي مي‌باشد. اكوكارديوگرافي، روشي از سونوگرافي است كه ...

كلسترول، نوعي چربي است كه در ساختمان كليه سلولهاي بدن بكار رفته است. اين ماده ممكن است در كبد، از چربي‌هاي اشباع شده ساخته شود يا اينكه از طريق مصرف گوشت، تخم‌مرغ و ساير مواد غذايي حيواني وارد بدن گردد. كلسترول در داخل بدن، به صورتهاي مختلفي منتقل مي‌شود. موادي بنام ليپوپروتئين‌ها، كلسترول را در داخل خون، حمل مي‌كنند. دو نوع اصلي ليپوپروتئين‌ها عبارتند از ليپوپروتئين با چگالي كم (LDL) و ليپوپروتئين با چگالي زياد (HDL LDL) عمدتاً مسئول انتقال كلسترول به بدن است و HDL، كلسترول را از جريان خون خارج مي‌كند. بهمين دليل، اگر افزايش كلسترول خون، بدليل افزايش LDL باشد، توام با خطر بيماريهاي قلبي – عروقي مي‌باشد. مردان پس از ۳۵ سالگي و زنان پس از ۴۵ سالگي، بايد سطح كلسترول خون خود را منظماً اندازه‌گيري نمايند....

scan ، نوعي عكسبرداري با اشعه X است. در اين روش، اشعه ‌X در مقاطع مختلف، شبيه برش، به عضو مورد نظر تابيده مي‌شود و توسط پردازش كامپيوتري، تصويري از مقاطع آن عضو بدست مي‌آيد كه در حالت عادي، با عكس ساده راديوگرافي ممكن نيست. بدليل توانايي CT scan در تمايز بافتهاي مختلف نظير ريه، استخوان و عروق خوني، اين روش در بررسي و تشخيص تومورها، بيماريهاي قلبي عروقي، جراحات و بيماريهاي عضلاني – اسكلتي مفيد مي‌باشد. همچنين با كمك تزريق ماده حاجب به داخل عروق، مي‌توان تصاوير دقيقي از ساختمان عروقي عضو مورد نظر تهيه كرد....

از برونكوسكوپي جهت مشاهده راههاي هوايي داخل ريه‌ها استفاده مي‌شود. بسته به نوع آزمايش و نياز پزشك، لوله‌اي نرم و قابل انعطاف، يا محم و غيرقابل انعطاف، از طريق بيني يا دهان وارد ناي و ريه‌ها مي‌شود و تصويري از راههاي هوايي دستگاه تنفسي در اختيار پزشك مي‌گذارد. همچنين مي‌توان از اين طريق، از راههاي هوايي نمونه‌برداري كرد يا جراحيهاي كوچكي انجام داد....

در آزمايش پاپ اسمير، با نمونه‌برداري از سلولهاي سرويكس، احتمال بروز ناهنجاري يا بيماري در اين بخش از دستگاه تناسلي زنانه بررسي مي‌گردد. سرويكس، به محل اتصال رحم به واژن گفته مي‌شود و ازجمله شايعترين مكانهاي بروز سرطان در زنان است....

بيشتر آزمايشهايي كه براي سنجش عملكرد قلب بكار مي‌روند، تحت تأثير بيماريهاي ديگر نظير بيماريهاي كبدي و كليوي و همچنين آسيبهاي عضلاني قرار مي‌گيرند. با اين حال، برخي از آنها، با دقت خوبي، سلامت عضلات قلب را نشان مي‌دهد. برخي از آزمايشات قلبي به قرار زير مي‌باشد:

PSA، نوعي گليكوپروتئين (تركيبي از پروتئين و قند) است كه در سلولهاي پروستات در مردان وجود دارد. اين آنتي‌ژن، به مقادير كم در خون تمامي مردان يافت مي‌شود ولي در بيماريهاي پروستات، مقدار ان بالا مي‌رود....

كليه‌ها، وظيفه پاكسازي برخي از مواد زايد و سمي كه حاصل متابوليسم مي‌باشند را برعهده دارند. تستهاي عملكرد كليه، قدرت دفع اين مواد را توسط كليه‌ها مورد ارزيابي قرار مي‌دهد. غالباً جهت اندازه‌گيري قدرت دفع كليه‌ها، غلظت برخي مواد در خون و ادرار همزمان اندازه گرفته مي‌شود. البته در بسياري موارد، ميزان مواد در ادرار جمع شده طي ۲۴ ساعت اندازه‌گيري شده، متوسط آن محاسبه مي‌گردد. جهت اندازه‌گيري ميزان پروتئين يا كراتينين ادرار ۲۴ ساعته، ظرفي به شما داده مي شود و از شما خواسته مي‌شود تا طي ۲۴ ساعت آينده، ادرار خود را در آن ظرف جمع‌آوري كنيد. دقت كنيد كه هربار پس از جمع كردن هر نوبت ادرار، درپوش ظرف را محكم كنيد و ظرف را در جاي خنك نگهداري كنيد. گرم شدن ظرف موجب مخدوش شدن آزمايش مي‌گردد. در انتها، نام و مشخصات خود را روي ظرف بنويسيد و آن را به آزمايشگاه برگردانيد.

آزمونهاي عملكرد تيروئيد، از طريق اندازه‌گيري سطح خوني هورمونهاي تيروئيد، از عملكرد آن تخميني بعمل مي‌آورند. هورمونهاي تيروئيد، موجب تنظيم عملكرد متابوليك بدن مي‌گردند....

بتا HCG (گنادوتروپين جفتي انسان) هورموني است كه از جفت در حاملگي، همچنين به مقادير كمتر، از برخي بافتهاي ديگر ترشح مي‌شود. اين هورمون، در ابتداي بارداري باعث تحريك ترشح هورمون پروژسترون مي‌شود. اين هورمون از اوايل بارداري در ادرار خانم باردار وجود دارد و قابل اندازه‌گيري است ولي سطح سرمي آن، اطلاعات بيشتري در اختيار قرار مي‌دهد. از اندازه‌گيري سطح خوني بتا HCG علاوه بر تعيين بارداري، در ارزيابي رشد جنين در هفته‌هاي اول بارداري استفاده مي‌شود....

آزمايش ادرار، آزمايش ساده و سريعي است كه در صورت صحيح انجام شدن، در تشخيص بسياري از بيماريها كمك‌كننده است. در اين آزمايش، ظرف كوچكي به شما داده مي‌شود و از شما خواسته مي‌شود تا كمي از ادرار خون را در آن بريزيد. اين ظرف بايد كاملاً تميز باشد و البته، تنها با آب فراوان و صابون شسته شده باشد. جهت جمع‌آوري ادرار، بايد ابتدا كمي از ادرار خود را دفع كنيد، سپس اندكي از قسمت مياني ادرار خود را درون ظرف بريزيد و در انتها، باقيمانده ادرار خود را نيز دفع نماييد. جمع‌آوري قسمت ابتدايي يا انتهايي جريان ادرار، دقت آزمايش ادرار را به شدت كاهش مي‌دهد. وجود تنها چند ميلي‌ليتر ادرار در لوله آزمايش، جهت بررسي كافي است.

اين آزمايشات، نشاندهنده علايم التهاب ناشي از بيماريهايي چون عفونتهاي مزمن، بيماريهاي خودايمني و برخي از انواع سرطان مي‌باشند.

سيستم انعقاد خون در بدن، شامل زنجيره‌اي از واكنشهاي پيچيده است و به عوامل گوناگوني وابسته است. آزمايشات انعقاد خون، خصوصيات كلي اين سيستم را مي‌سنجند و در صورت اختلال هر يك يا مجموعه‌اي از آنها، بررسي دقيقتري به منظور كشف عامل يا عوامل مسئول اختلال انعقاد، صورت مي‌گيرد....

در اين آزمايش، مقدار اندكي از مدفوع، از جهت وجود انگل و باكتريهاي غيرطبيعي، همچنين وجود خون، مورد ارزيابي ميكروسكوپي قرار مي‌گيرد....

در اين آزمايش، لوله كوچك قابل انعطافي كه به دوربين و نمايشگر متصل است، وارد فضاي مفصلي مي‌گردد و تصويري از سطوح مفاصل در اختيار قرار مي‌دهد. با كمك آرتروسكوپي، همچنين مي‌توان از سطوح مفصلي نمونه‌برداري كرد يا اعمال كوچك جراحي انجام داد. بيشترين كاركرد آتروسكوپي در زانو و سپس در شانه و آرنج است. بخصوص در زانو، هنگامي كه غضروفها و ليگامانها دچار پارگي مي‌شود، با كمك اين روش و بدون نياز به جراحي، بافت آسيب‌ديده ترميم يا برداشته مي‌شود. همچنين، در مواردي كه با كمك عكس راديوگرافي يا MRI نمي‌توان نوع آسيب مفصل را شناسايي نمود، ممكن است آرتروسكوپي مفيد واقع گردد

در تصويربرداري به روش MRI ، بجاي استفاده از اشعه X (كه در عكسبرداري عادي و CT scan انجام مي‌شود)، از ميدانهاي قدرتمند مغناطيسي جهت تصويربرداري استفاده مي‌گردد. قدرت اين ميدان مغناطيسي، حدود ۰۰۰/۱۰ برابر ميدان مغناطيسي كره زمين است. به همين دليل، توصيه مي‌گردد تا كليه اشياي فلزي همراه، از فرد دور گردد. كساني كه پيوند گوش داخلي انجام داده‌اند، يا گيره‌هاي آنوريسمي مغزي دارند يا از مفصل مصنوعي استفاده مي‌كنند، نبايد از روش MRI استفاده نمايند. همچنين، برخي از انواع دريچه‌هاي مصنوعي و برخي اجسام فلزي درون بدن (مثل پليسه‌هاي داخل چشم) در صورت وجود مي‌توانند هنگام انجام MRI، خطرآفرين باشند....